Δήμος Κισσάμου

Χαρτογράφηση, Συμβουλευτική Άρδευση, Φυτοπροστασία

Πατήστε εδώ για Αναλυτική πρόγνωση ανά περιοχή

Χάρτης Μετεωρολογικών Σταθμών

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Αγροδιατροφικού Τομέα

Σύνδεση στο Σύστημα

Η πατάτα είναι ετήσια καλλιέργεια και φυτεύεται με κονδύλους. Το βάθος φύτευσης είναι γενικά 5 έως 10 cm, ενώ μεγαλύτερο βάθος συνιστάται σε ξηρές περιοχές. Η πυκνότητα φύτευσης κυμαίνεται από 3000 έως 6000 φυτά ανά στρέμμα και ποικίλλει ανάλογα με το μέγεθος του σπόρου, την ποικιλία και τη χρήση. Η πυκνότητα φυτών είναι υψηλότερη υπό άρδευση και χαμηλότερη σε ξηρικές συνθήκες. Το βάθος της ρίζας της πατάτας εξαρτάται έντονα από συνθήκες του εδάφους, την απουσία αδιαπέραστου στρώματος και τη θερμοκρασία του εδάφους. Συνήθως, όταν το επιφανειακό στρώμα του εδάφους δεν είναι ξηρό, το 70% του νερού απορροφάται βάθος μέχρι τα 30 εκ. και σχεδόν το 100% από το βάθος του εδάφους των 40 - 60 εκ.

Ο κόνδυλος της πατάτας φυτρώνει περίπου σε 7 ημέρες μετά τη φύτευση υπό καλές συνθήκες. Η εμφάνιση των φυτών μπορεί να καθυστερήσει λόγω χαμηλής θερμοκρασίας εδάφους, περιορισμένης εδαφικής υγρασίας, νεανικότητας των κονδύλων ή απουσίας ματιών και βαθιάς φύτευσης. Η διάρκεια του κύκλου ανάπτυξης και συνολικής παραγωγής κονδύλων εξαρτάται από την ποικιλία, την θερμοκρασία και την φωτοπερίοδο.

Τα στάδια ανάπτυξης της πατάτας είναι:

α) Βλάστηση κονδύλου
β) ανάπτυξη βλαστού
γ) σχηματισμός κονδύλων
δ) αύξηση κονδύλων και
ε) ωρίμανση κονδύλων-συγκομιδή.

Η ανάπτυξη των κονδύλων αρχίζει πριν την άνθηση και η ανθοφορία δεν είναι απαραίτητη για την παραγωγή κονδύλων.

Ανάγκες σε νερό

Η πατάτα απαιτεί από 350 μέχρι 800 λίτρα νερού για την παραγωγή ενός κιλού ξηράς ουσίας κονδύλων. Σε συνθήκες αγρού, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκες σε νερό για ολόκληρη την καλλιεργητική περίοδο από 300 μέχρι 600 κυβικά ανά στρέμμα, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες, την ποικιλία και την εποχή φύτευσης. Πιο συγκεκριμένα απαιτούνται 300-350 κυβικά για τις πρώιμες ανοιξιάτικες, 350-400 κυβικά για τις όψιμες ανοιξιάτικες, 550-600 κυβικά για την ποικιλία ‘Κάρα’ και 400-450 κυβικά για τις χειμερινές ποικιλίες. Ο φυτικός συντελεστής (Κc) ποικίλει ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργεια και είναι 0,5 κατά το στάδιο της εγκατάστασης, 1,05 κατά το στάδιο διαμόρφωσης της παραγωγής και 0,75 κατά το στάδιο ωρίμανσης.

Η πατάτα είναι ευαίσθητη στην έλλειψη νερού. Η έλλειψη νερού μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη παραγωγή κονδύλων σε αριθμό και μέγεθος, και μείωση της ποιότητας των κονδύλων. Για βέλτιστη απόδοση η διαθέσιμη υγρασία στο έδαφος (ΔΥΕ) θα πρέπει να διατηρείται πάνω από το 50-70% ανάλογα με το τύπο του εδάφους και το στάδιο ανάπτυξης. Η έλλειψη νερού στα πρώιμα στάδια, κατά την έναρξη εμφάνισης των στόλωνων και των κονδύλων και το σχηματισμό και την ανάπτυξη των κονδύλων έχει μεγαλύτερες αρνητικές επιπτώσεις στην τελική παραγωγή. Σε γενικές γραμμές, η έλλειψη νερού στο μέσο και προς το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου έχουν μικρότερη επίπτωση στην παραγωγή σε σχέση με τα αρχικά, αν και υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ποικιλιών. Μερικές ποικιλίες ανταποκρίνονται καλύτερα στην άρδευση κατά το αρχικό στάδιο ανάπτυξης των κονδύλων, ενώ άλλες λίγο αργότερα. Η άρδευση μπορεί να περιοριστεί κατά τη διάρκεια της πρόωρης ανάπτυξης, δηλαδή πριν την ανθοφορία, αλλά μέχρι ένα όριο ώστε να μην επιβραδυνθεί σημαντικά η ανάπτυξη της φυλλικής επιφάνειας. Για την καλή ανάπτυξη των κονδύλων είναι σημαντικό να σταματάνε τα ποτίσματα 10-20 μέρες πριν την συγκομιδή.

Σχεδιασμός και σύστημα άρδευσης

Ο σχεδιασμός της άρδευσης γίνεται συνήθως εμπειρικά, με βάση την εξατμισοδιαπνοή και με την χρήση τασιμέτρων, εκτός αν εφαρμόζεται άρδευση ακριβείας, οπότε λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές συνθήκες, το έδαφος, το στάδιο ανάπτυξης, το σύστημα άρδευσης, η ποιότητα και η διαθεσιμότητα του νερού. Τα τασίμετρα τοποθετούνται σε βάθος 15-20 εκ. και η άρδευση αρχίζει όταν η τάση ένδειξη είναι 20-30, ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης.

Η άρδευση της πατάτας γίνεται κυρίως αυλάκια και με εκτοξευτήρες. Η άρδευση με αυλάκια απαιτεί μεγάλες παροχές νερού, αυξημένα εργατικά, έχει χαμηλή αποτελεσματικότητα και μεγάλες απώλειες νερού. Οι εκτοξευτήρες έχουν παροχή νερού από 160-450 λίτρα/ώρα και οι αποστάσεις εγκατάστασης τους είναι 5x5 m ή 10x10 m σε τριγωνική διάταξη. Η πίεση λειτουργίας κυμαίνεται από 2-2,5 ατμόσφαιρες για τη σωστή και αποδοτική λειτουργία του αρδευτικού συστήματος.

Η άρδευση με σταγόνες (επιφανειακή ή υπόγεια) χρησιμοποιείται για τις πατάτες σε περιοχές με έλλειψη νερού. Τα κύρια πλεονεκτήματα είναι η υψηλή αποτελεσματικότητα του νερού, η μικρότερη κατανάλωση, η άριστη ομοιομορφία κατανομής της υγρασίας και η δυνατότητα καλλιέργειας της πατάτας σε επικλινή εδάφη. Η υπόγεια άρδευση με σταγόνες, που εφαρμόζεται όταν η τάση εδαφικής υγρασίας (ΤΕΥ) είναι 20-30 cbars θεωρείται πολύ παραγωγική. Ωστόσο, οι ποικιλίες της πατάτας συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά στην υπόγεια άρδευση με σταγόνες.

Ποιότητα νερού άρδευσης

Η πατάτα είναι μέσης ανθεκτικότητας στην αλατότητα. Η παραγωγή της αρχίζει να μειώνεται όταν η ηλεκτρική αγωγιμότητα του νερού άρδευσης είναι μεγαλύτερη από 1,10 dS/m και η συγκέντρωση του χλωρίου > από 350 ppm. Όσον αφορά την αλατότητα του εδάφους το κατώφλιο αλατότητας σε εκχύλισμα πάστας (ECe) είναι 2-3 dS/m ενώ η παραγωγή μειώνεται το 100% στα 10 dS/m. Η μέγιστη συγκέντρωση βορίου στο εδαφικό διάλυμα 1,0-2,0 ppm. Η τοξικότητα από το χλώριο είναι η συχνότερη και εκδηλώνεται με ξήρανση των άκρων και της περιφέρειας των φύλλων, κιτρίνισμα και παραμόρφωση.

Βιβλιογραφία

Crop yield response to water. 2012. Steduto P., Hsiao T.C., Fereres E., Raes D., IRRIGATION AND DRAINAGE PAPER 66, FAO, Rome
Η άρδευση των καλλιεργειών – Πατάτα, 2019, Κων. Στ. Χαρτζουλάκης, Εκδόσεις ΑΓΡΟΤΥΠΟΣ, Αθήνα, σελ. 277-279.
Οδηγός καλλιέργειας / Καλλιέργεια πατάτας https://www.haifa-group.com/